PTFE-vrije materialen voor glijlagers, lineaire geleidingen en 3D-printen hebben tot 50% lagere slijtagesnelheden

PFAS en PTFE (een subgroep van PFAS) zijn al tientallen jaren wereldwijd aanwezig in veel producten – of het nu pannen, schoenen of slangen zijn. Hierdoor kunnen glijlagers bijvoorbeeld droog functioneren zonder smering. De organische fluorverbindingen worden echter zeer langzaam afgebroken en kunnen schadelijk zijn voor mens en natuur. De discussie over een mogelijk verbod zorgt voor onzekerheid in de industrie. Als pionier op het gebied van smeervrije, hoogwaardige kunststoffen voor beweging heeft igus deze uitdaging al in een vroeg stadium onderkend en heeft het zijn eigen PTFE-vrije materialen al ontwikkeld.

Glijlagers, tandwielen, lineaire systemen: igus ontwikkelt en produceert bewegende onderdelen van hoogwaardige kunststoffen die dankzij additieven niet alleen robuust zijn en bestand tegen slijtage, chemicaliën en weersinvloeden, maar ook een wrijvingsarme droge werking zonder extra smeermiddelen mogelijk maken. Deze additieven bevatten ook polyfluoralkylstoffen (PFAS), een groep chemische stoffen die de EU in de toekomst strenger zou kunnen reguleren. “Veel ontwerpingenieurs zijn daarom al op zoek naar alternatieven die niet inboeten aan functionaliteit en zo kosteneffectief mogelijk zijn,” zegt Lars Butenschön, hoofd van de iglidur Plain Bearing Technology Business Unit bij igus. De afgelopen jaren hebben materiaalwetenschappers bij igus daarom veel onderzoek en ontwikkeling gedaan om PTFE-vrije materialen te maken voor onderdelen van spuitgieten, 3D-printing en stafmateriaal. “We kunnen al 27 PTFE-vrije en PFAS-geteste materialen aanbieden die worden gebruikt in onze motion plastics – van kabelrupsen tot glijlagers, kogellagers, stafmateriaal en 3D printmaterialen. Ondanks de omschakeling behouden ze hun beproefde specificaties, zoals bevestigd door tests in ons 5.500 m2 grote testlaboratorium,” zegt Butenschön.

Met succes getest op PFAS: van glijlagers en lineaire geleidingen tot materiaal voor 3D printen

De kunststofspecialist biedt al PTFE-vrije alternatieven voor zijn bekende polymeer glijlagers van de standaard iglidur J, W, G, X en H serie, die worden gebruikt in machines, systemen en voertuigen over de hele wereld. “Sinds 2025 hebben we ongeveer 75% glijlager toepassingen zonder PTFE kunnen realiseren,” benadrukt Butenschön. Ze zijn ook getest op de 96 PFAS die als kritiek voor milieu en gezondheid worden beschouwd en bevatten geen stoffen in concentraties hoger dan 0,1% per gewicht. Op de kunststoffenbeurs K zal igus nog meer nieuwe PTFE-vrije producten presenteren – van kogel-, gewrichts- en draaikranslagers tot tandwielen en lineaire geleidingen tot kabels en een nieuwe hars voor 3D-printen. “Als de vraag naar dergelijke PTFE-vrije en PFAS-geteste alternatieven blijft toenemen, kunnen we grotere batches samenstellen en grondstoffen kosteneffectiever inkopen, waardoor het kleine prijsverschil ten opzichte van traditionele producten nog kleiner wordt,” legt Butenschön uit.

PTFE-vrije materialen nog slijtvaster

Onderzoek naar het wrijvings- en slijtagegedrag heeft ook aangetoond dat de iglidur materialen met gesubstitueerd PTFE aanzienlijk beter presteren dan referentiematerialen die PTFE bevatten. De slijtage is bijvoorbeeld tot 50% verminderd. Het slimme ontwerp van de formuleringen betekent ook dat de bekende materiaaleigenschappen op het gebied van temperatuurstabiliteit, mechanische sterkte en krimpgedrag vrijwel onveranderd blijven. Om de ontwikkeling verder te stimuleren, breidt igus momenteel alleen al het testlaboratorium voor lager- en lineair techniek uit tot drie keer de huidige grootte – en dus tot een totale oppervlakte van 1.500m2. Dankzij het testlaboratorium, een eigen technisch centrum en intensief onderzoek kan igus klanten en potentiële gebruikers vandaag oplossingen bieden die morgen misschien wettelijk verplicht zijn – en die zowel milieuvriendelijker als technisch superieur zijn.

Video over PTFE:
https://www.youtube.com/watch?v=yqFazLJQ_2c